Op 20 september 2025 escaleerde een aangekondigd protest op het Malieveld in Den Haag in grootschalige rellen, vernielingen en politiek geweld. De bijeenkomst, georganiseerd door PVV-aanhangster Els Noort oftewel Els “Rechts”, was officieel gericht tegen het migratiebeleid. In de praktijk trok het een bont gezelschap van voetbalhooligans, extreemrechtse netwerken en radicale groepen aan. Hun komst was geen verrassing: Els wist dat hooligans aanwezig zouden zijn en juichte hun steun vooraf zelfs toe (BNNVARA, Joop, 19-09-2025).
Sprekers en afzeggingen
Op het podium verschenen diverse sprekers uit de radicaal-rechtse hoek. Onder hen was Wybren van Haga (BvNL), die in zijn toespraak de aanwezige voetbalsupporters bedankte voor hun aanwezigheid en “bescherming” (NOS, Van protest naar veldslag, 21-09-2025). De PVV en Forum voor Democratie waren wel benaderd, maar zegden hun deelname af (NOS, Van protest naar veldslag, 21-09-2025). Daarmee kreeg het protest een duidelijk extreemrechts karakter, zonder de aanwezigheid van de grote parlementaire partijen die zich eerder kritisch over migratie hadden uitgelaten.
Van vreedzaam protest naar veldslag
Volgens de politie verzamelden zich vanaf het middaguur groepen hooligans rondom het Malieveld. Met vlaggen, rookbommen en geordende formaties werd de toon gezet (NOS, Van protest naar veldslag, 21-09-2025). Rond de A12 sloegen delen van de menigte door: er werden stenen, flessen en vuurwerk gegooid, agenten belaagd en waterwerpers ingezet. Burgemeester Jan van Zanen sprak van “ongekend en Nederland onwaardig” geweld (NOS, liveblog 20-09-2025).
Een deel van de relschoppers trok richting de binnenstad. Op de Lange Houtstraat werd het D66-partijkantoor aangevallen: ruiten sneuvelden, deuren werden geforceerd en een container ging in vlammen op. De schade liep op tot circa 34.000 euro. Het Openbaar Ministerie sprak nadrukkelijk van “ernstig politiek geweld”. Inmiddels zijn tientallen arrestaties verricht en de eerste veroordelingen uitgesproken (Rechtspraak.nl, 24-09-2025).
Het Antifa-narratief
Opvallend was de razendsnelle verspreiding van het verhaal dat Antifa de rellen zou hebben veroorzaakt. Els Noort zelf wees nog dezelfde avond naar vermeende linkse infiltranten. Het “bewijs” bestond uit een vage website en een Facebookpagina die inmiddels offline is gehaald (Volkskrant, 22-09-2025).
Het probleem: Antifa is geen strak georganiseerde organisatie met ledenlijsten of centrale aansturing. Het is een verzamelterm voor losse antifascistische groepen en individuen. In Nederland zijn zij klein en vaak lokaal georiënteerd. Er was geen enkel concreet bewijs dat zij aanwezig waren bij de demonstratie in Den Haag.
Toch werkt het narratief. Door “Antifa” de schuld te geven, verlegden organisatoren en sympathisanten de aandacht van de gewelddadige extreemrechtse groepen naar een vaag vijandbeeld. Dit past in een bekend patroon: zodra extreemrechtse protesten ontsporen, wordt de verantwoordelijkheid afgeschoven op een vermeende linkse infiltratie.
Het contrast met linkse protesten
De vergelijking met linkse protesten in Nederland is veelzeggend. Acties van Extinction Rebellion (XR) zijn grootschalig en vaak hinderlijk, maar verlopen vrijwel altijd geweldloos. XR richt zich op burgerlijke ongehoorzaamheid en blokkades, niet op vernielingen of politieke intimidatie. De rellen in Den Haag stonden daar in scherp contrast mee: georganiseerde hooligans, bewuste escalatie en directe aanvallen op een partijgebouw.
Waarom dit ertoe doet
De gebeurtenissen van 20 september laten zien hoe politiek geweld en desinformatie hand in hand gaan. Het protest trok bewust groepen aan die uit waren op confrontatie. Toen het escaleerde, werd direct een complottheorie ingezet om de verantwoordelijkheid te verleggen.
Dat heeft drie gevolgen:
- Het publieke debat raakt vervuild: journalisten en politici moeten tijd besteden aan het ontkrachten van leugens.
- De democratie verzwakt: aanvallen op partijgebouwen zijn een directe bedreiging voor de politieke rechtsorde.
- Geweld wordt gelegitimeerd: door te doen alsof “de ander” begon, wordt extreemrechts geweld genormaliseerd.
Hooligans
Els Rechts organiseerde een protest waarvan vooraf duidelijk was dat het extreemrechtse hooligans zou aantrekken. De aanwezigheid van sprekers als Van Haga en de symboliek op het veld onderstreepten dat. PVV en FvD hielden zich afzijdig, maar het geweld was daarmee niet minder reëel. Het is cruciaal dat media, politiek en burgers zich niet laten meeslepen door snelle complottheorieën. Antifa is geen organisatie die stelselmatig rellen organiseert; het geweld kwam van extreemrechtse groepen die de demonstratie doelbewust kaapten. Wie de democratie serieus neemt, moet zowel het politieke geweld als de manipulatieve framing bestrijden. Alleen zo blijft het publieke debat gebaseerd op feiten, en niet op fictie.
