Nepagent

De nepagent belt: zo herken je de truc

door

De telefoon gaat. Aan de andere kant van de lijn klinkt een vriendelijke maar ernstige stem. De beller zegt van de politie te zijn. Er zijn inbrekers aangehouden in jouw buurt en daarbij zou een briefje, adresboekje of lijst zijn gevonden waarop jouw adres staat. Volgens de zogenaamde agent loop je gevaar.

Maar gelukkig kan de politie helpen. Er kan iemand langskomen om je sieraden, contant geld, bankpassen of andere waardevolle spullen tijdelijk veilig te stellen.

Het klinkt misschien geruststellend. Dat is precies de bedoeling.

Dit is een bekende truc van nepagenten. Criminelen doen zich voor als politiemedewerkers om vertrouwen te winnen en proberen vervolgens geld, sieraden, bankpassen of andere waardevolle spullen buit te maken. Vooral oudere mensen worden met deze vorm van oplichting benaderd.

De belangrijkste regel kun je eigenlijk meteen onthouden:

De politie komt nooit bij je thuis om geld, sieraden, bankpassen of pincodes op te halen om deze “veilig te stellen”.

Nepagenten zijn geen zeldzaam verschijnsel meer

Oplichting door nepagenten is de afgelopen jaren sterk toegenomen. De politie registreerde in 2024 in totaal 8.329 incidenten met nepagenten. Dat was ongeveer vijftien keer zoveel als een jaar eerder. In 2025 liep het aantal incidenten volgens de politie verder op tot ruim 13.000.

De politie en het Openbaar Ministerie startten in 2026 zelfs een landelijke opsporingscampagne gericht op honderd verdachten van onder meer nepagentfraude, bankhelpdeskfraude en het ophalen van bankpassen.

De slachtoffers zijn volgens de politie vaak ouderen. Dat maakt deze vorm van criminaliteit extra ingrijpend. Het gaat niet alleen om gestolen geld of sieraden: slachtoffers kunnen ook hun vertrouwen in anderen en in instanties verliezen.

Hoe begint de truc van een nepagent?

In veel gevallen begint de fraude gewoon met een telefoontje. De beller klinkt professioneel en stelt zich bijvoorbeeld voor als politieagent, rechercheur, wijkagent of medewerker van een politieteam.

Vervolgens komt er een verhaal dat bedoeld is om je ongerust te maken. Bijvoorbeeld:

  • er zijn inbrekers bij jou in de buurt aangehouden;
  • bij een verdachte is een briefje met jouw adres gevonden;
  • jouw woning zou op een lijst van criminelen staan;
  • er zou binnenkort bij jou kunnen worden ingebroken;
  • criminelen zouden weten dat je waardevolle spullen in huis hebt;
  • je bankrekening of bankpas zou gevaar lopen;
  • de politie zou bezig zijn met een geheim onderzoek.

Daarna volgt de zogenaamde oplossing. Een agent komt langs om je kostbare spullen tijdelijk veilig te bewaren.

Dat kan gaan om sieraden, horloges, contant geld, gouden munten, bankpassen of andere waardevolle eigendommen.

Dat doet de echte politie niet.

Waarom klinkt het verhaal zo geloofwaardig?

Goede oplichters beginnen meestal niet meteen met de vraag: “Mag ik uw sieraden hebben?” Ze bouwen eerst vertrouwen op.

Daarbij gebruiken ze een aantal psychologische trucs.

Ze gebruiken angst

De gedachte dat inbrekers jouw adres hebben, zorgt voor stress. Misschien woon je alleen of heb je eerder gehoord dat er in de buurt is ingebroken. Dan klinkt een waarschuwing van de politie ineens heel aannemelijk.

Ze gebruiken autoriteit

De meeste mensen hebben geleerd dat je naar politieagenten luistert. Wanneer iemand zich professioneel presenteert als rechercheur of wijkagent, zijn mensen sneller geneigd instructies op te volgen.

Ze bieden meteen een oplossing

Eerst wordt het probleem groter gemaakt: je loopt gevaar. Daarna komt de geruststelling: de politie kan je helpen.

Je hoeft alleen maar je waardevolle spullen af te geven.

Ze creëren tijdsdruk

Vaak moet alles snel gebeuren. De zogenaamde criminelen zouden onderweg zijn of er zou ieder moment iets kunnen gebeuren.

Door die haast krijg je minder tijd om rustig na te denken, familie te bellen of zelf contact op te nemen met de politie.

De nepagent kan verrassend veel over je weten

Een extra gevaarlijke variant ontstaat wanneer de beller persoonlijke informatie over je kent.

De nepagent weet bijvoorbeeld:

  • je volledige naam;
  • je adres;
  • je geboortedatum;
  • je telefoonnummer;
  • de naam van je partner;
  • de naam van je bank;
  • andere persoonlijke gegevens.

Daardoor ontstaat al snel de gedachte: als hij dit allemaal weet, moet hij wel van de politie zijn.

Maar dat is geen veilige conclusie. Persoonsgegevens kunnen afkomstig zijn uit datalekken, openbare bronnen, sociale media of eerdere vormen van phishing en oplichting.

Persoonlijke informatie is dus geen bewijs dat degene aan de telefoon werkelijk is wie hij zegt te zijn.

Dat principe geldt overigens bij veel vormen van digitale fraude. Lees hierover ook Wat is phishing? Zo herken je digitale oplichting op tijd.

Een code maakt de nepagent niet betrouwbaar

Sommige oplichters gebruiken een opvallende truc om het verhaal nog geloofwaardiger te maken.

De persoon aan de telefoon geeft bijvoorbeeld een code door. Hij zegt dat de agent die straks aan de deur verschijnt precies dezelfde code zal noemen.

Even later gaat de deurbel.

De persoon voor de deur noemt inderdaad de afgesproken code.

Dat kan voelen als bewijs dat beide personen werkelijk bij de politie horen. Maar natuurlijk werken de twee oplichters gewoon samen.

De politie waarschuwt expliciet voor deze werkwijze. Ook een afgesproken code, naam van een agent of professioneel verhaal bewijst dus niets.

Soms gebruiken ze de naam van een echte agent

Oplichters kunnen ook de naam van een bestaande politiemedewerker of wijkagent gebruiken. Namen van wijkagenten zijn bijvoorbeeld soms openbaar te vinden.

Dat maakt het verhaal extra overtuigend, zeker wanneer je de naam herkent uit een buurtbericht of lokale krant.

Maar ook hier geldt: het feit dat iemand de naam van een echte politiemedewerker kent, betekent niet dat je met die politiemedewerker spreekt.

Een politie-uniform is ook geen garantie

Sommige nepagenten komen in gewone kleding. Anderen dragen kleding die sterk op een politie-uniform lijkt of gebruiken losse onderdelen daarvan.

Een uniform alleen is daarom geen sluitend bewijs.

Een echte politieagent kan een politielegitimatiebewijs tonen. Op dit legitimatiebewijs staan onder andere een foto, naam en personeelsnummer. Een politiemedewerker in burgerkleding moet het politielegitimatiebewijs uit eigen beweging laten zien.

Maar ook een legitimatiebewijs kan worden nagemaakt. Vertrouw je het bezoek niet, controleer het dan zelf bij de politie.

De politie vraagt nooit om je kostbaarheden

Dit is de makkelijkste regel om te onthouden:

Een echte politieagent vraagt je niet om sieraden, geld, bankpassen of pincodes af te geven zodat deze ergens veilig kunnen worden opgeborgen.

Ook niet:

  • omdat er inbrekers zijn aangehouden;
  • omdat jouw adres op een lijst staat;
  • omdat er een politieonderzoek loopt;
  • omdat je rekening gevaar zou lopen;
  • omdat iemand zogenaamd onderweg is naar je woning.

Krijg je zo’n verzoek? Stop het gesprek en controleer zelf wat er aan de hand is.

Ook bankpassen worden opgehaald

De nepagententruc loopt regelmatig door elkaar met bankhelpdeskfraude.

Je wordt bijvoorbeeld eerst gebeld door iemand die zegt medewerker van je bank te zijn. Er zou verdachte activiteit op je rekening zijn gevonden.

Daarna krijg je te horen dat je bankpas moet worden vernietigd of opgehaald. Soms wordt verteld dat een politiemedewerker of wijkagent de pas komt ophalen.

Dat is eveneens een ernstige waarschuwing.

Een bank of politie stuurt geen koerier of agent naar je huis om je bankpas en pincode op te halen.

JeWiltWat schreef eerder over soortgelijke bankfraude in Phishing in de praktijk: de nepmail van ‘Rabobank’.

Soms begint het met een sms van MijnOverheid

De verschillende vormen van fraude kunnen ook achter elkaar worden ingezet.

De Fraudehelpdesk waarschuwde bijvoorbeeld in maart 2026 voor valse sms’jes uit naam van MijnOverheid. Ontvangers kregen te horen dat ze hun gegevens moesten bijwerken via een link. Vervolgens moesten ze een kleine betaling uitvoeren.

Sommige slachtoffers werden daarna gebeld door iemand die zich voordeed als bankmedewerker. Die vertelde vervolgens dat een zogenaamde wijkagent langs zou komen om bankpassen op te halen.

Een bericht, telefoongesprek en bezoek aan de deur kunnen dus onderdeel zijn van één georganiseerde fraudeactie.

Een echt voorbeeld uit 2026

Dat deze truc nog steeds volop wordt gebruikt, blijkt uit politieberichten uit 2026.

Op 5 augustus 2026 meldde de politie bijvoorbeeld de aanhouding van vier verdachten van nepagentfraude. Meerdere ouderen in Enschede en Lonneker waren kort daarvoor benaderd.

De slachtoffers kregen eerst een telefoontje van iemand die zich voordeed als agent. Er zou in de buurt zijn ingebroken. Vervolgens werd aangeboden om waardevolle spullen tijdelijk veilig te stellen.

Daarna verschenen mensen bij de slachtoffers thuis. Er werden sieraden, contant geld en pinpassen meegenomen.

Bij één slachtoffer verscheen een nepagent zelfs zonder voorafgaand telefoontje.

Ook op 16 augustus 2026 meldde de politie opnieuw aanhoudingen van nepagenten, ditmaal na een diefstal in Maastricht. Het probleem is dus beslist niet verdwenen.

Waarom worden vooral senioren benaderd?

De politie meldt dat veel slachtoffers van nepagenten oudere mensen zijn. Dat betekent niet dat senioren naïef zijn of slecht met technologie omgaan.

Oplichters kiezen hun slachtoffers bewust.

Bij ouderen verwachten criminelen bijvoorbeeld vaker:

  • sieraden of contant geld in huis;
  • een sterk vertrouwen in politie en andere autoriteiten;
  • dat iemand alleen woont;
  • dat kinderen of familie niet direct aanwezig zijn;
  • dat iemand minder bekend is met nieuwe vormen van telefonische of digitale fraude.

Daar komt bij dat de werkwijze zeer professioneel kan zijn. De oplichters hebben vaak een voorbereid verhaal, persoonlijke informatie en verschillende mensen die ieder een eigen rol spelen.

Het is daarom belangrijk om de verantwoordelijkheid niet bij het slachtoffer te leggen. Deze criminelen zijn bewust bezig mensen te manipuleren.

De truc lijkt op die van een nepmonteur

Nepagenten zijn onderdeel van een bredere categorie babbeltrucs. Daarbij probeert iemand vertrouwen te winnen door zich voor te doen als een persoon die je normaal gesproken binnen zou laten.

Dat kan een agent zijn, maar ook een monteur, zorgmedewerker, bankmedewerker of medewerker van een nutsbedrijf.

JeWiltWat schreef eerder over een vergelijkbare methode waarbij criminelen zich voordoen als servicemonteur. Daarbij worden onder meer betrouwbare bedrijfsnamen en telefoonnummers misbruikt om toegang tot een woning te krijgen.

Lees ook: Fraude met nepmonteurs: hoe criminelen servicenummers misbruiken.

Wat moet je doen als een nepagent belt?

Word je gebeld door iemand die zegt van de politie te zijn en begint deze persoon over geld, sieraden, bankpassen of andere waardevolle spullen? Ga dan niet mee in het verhaal.

  1. Geef geen persoonlijke of financiële informatie. Vertel niet hoeveel geld of sieraden je in huis hebt en geef nooit pincodes of bankgegevens door.
  2. Maak geen afspraken. Spreek niet af dat iemand langskomt om spullen op te halen.
  3. Hang op. Je bent niet verplicht het gesprek voort te zetten.
  4. Bel zelf de politie. Gebruik daarvoor een officieel telefoonnummer dat je zelf kent of opzoekt.
  5. Waarschuw eventueel familie of buren. Zeker wanneer je vermoedt dat oplichters in de buurt actief zijn.

Volgens politievoorlichting kun je bij een verdacht telefoontje waarbij niemand onderweg of aanwezig is contact opnemen met de politie via 0900-8844.

Er komt iemand naar je huis? Bel 112

Dit is belangrijk.

Heeft de zogenaamde agent verteld dat iemand naar jouw woning komt om spullen op te halen? Staat er al iemand voor je deur? Of is een vermoedelijke nepagent zojuist vertrokken?

Bel dan 112.

De politie adviseert dit expliciet omdat er dan sprake kan zijn van een heterdaadsituatie. Daardoor bestaat er een kans dat agenten de verdachte direct kunnen aantreffen.

Doe de deur niet open. Laat niemand binnen en geef niets mee.

Je hoeft je bovendien geen zorgen te maken dat een echte agent boos wordt omdat je zijn identiteit controleert. Een echte politiemedewerker begrijpt dat je voorzichtig bent.

Hangt de nepagent nog aan de telefoon?

Sommige slachtoffers durven niet op te hangen omdat de beller dreigend of dwingend klinkt.

Toch hoef je nooit toestemming te vragen om een gesprek te beëindigen.

Zeg desnoods alleen:

“Ik controleer dit zelf bij de politie.”

Hang vervolgens op.

Bel daarna zelf via een officieel nummer.

Gebruik niet een telefoonnummer dat de beller je geeft.

Pas op voor nummerherkenning

Een telefoonnummer op je scherm is geen betrouwbaar identiteitsbewijs.

Bij zogenaamde spoofing kunnen criminelen ervoor zorgen dat op je telefoon een ander nummer lijkt te verschijnen dan het nummer waarmee daadwerkelijk wordt gebeld.

Daardoor kan het lijken alsof een officiële instantie belt.

Het veiligste principe blijft daarom hetzelfde: verbreek bij twijfel het gesprek en neem vervolgens zelf contact op via een officieel kanaal.

Vraag bij de deur om politielegitimatie

Een echte politieagent kan zich legitimeren met een politielegitimatiebewijs. Volgens de politie is dit een kunststof pas waarop onder meer de naam, pasfoto en het personeelsnummer staan.

Een agent in burgerkleding moet dit legitimatiebewijs uit eigen beweging tonen. Een agent in uniform moet het kunnen tonen wanneer je ernaar vraagt.

Maar vertrouw je het nog steeds niet? Laat de persoon buiten staan en controleer het politiebezoek zelf.

Staat iemand voor de deur die je niet vertrouwt, bel dan 112.

Laat iemand niet binnen omdat hij je naam kent

Oplichters proberen soms indruk te maken door gegevens te noemen die kloppen.

Bijvoorbeeld:

“Ik spreek met mevrouw De Vries van de Kerkstraat 12? Uw geboortedatum is 14 maart 1947, klopt dat?”

Dat kan overtuigend zijn, maar dergelijke persoonsgegevens kunnen uit allerlei bronnen afkomstig zijn.

Gebruik de kennis van persoonlijke gegevens daarom nooit als bewijs dat iemand werkelijk voor de politie, bank of overheid werkt.

Wat als er een brief van de politie komt?

Ook een brief kan onderdeel zijn van de truc.

De politie waarschuwt dat nepagenten soms vooraf een brief sturen uit naam van de politie. Daarin kan bijvoorbeeld staan dat je BSN gekoppeld zou zijn aan criminele activiteiten of dat jouw adres voorkomt in een onderzoek.

Later volgt dan een telefoontje of bezoek waarbij je wordt gevraagd geld over te maken of waardevolle spullen af te geven.

Een professioneel uitziende brief met een logo is dus evenmin automatisch bewijs dat het verhaal echt is.

Controleer onverwachte verzoeken altijd via een onafhankelijk kanaal.

Wat als je al spullen hebt meegegeven?

Ontdek je pas achteraf dat je bent opgelicht? Handel dan zo snel mogelijk.

Bankpas meegegeven

Neem onmiddellijk contact op met je bank en laat de bankpas blokkeren. Vertel duidelijk dat de pas mogelijk in handen van criminelen is.

Pincode gegeven

Meld dit meteen bij de bank. Wacht niet af of er geld van de rekening verdwijnt.

Geld of sieraden meegegeven

Neem contact op met de politie en doe aangifte. Noteer zo snel mogelijk wat je je herinnert: uiterlijk, kleding, leeftijd, stem, vervoermiddel en eventueel kenteken.

Deurbelcamera of camerabeelden beschikbaar

Bewaar de beelden. Ook beelden van buren kunnen belangrijk zijn voor politieonderzoek.

De oplichters zijn mogelijk nog in de buurt

Bel 112 wanneer de verdachte kort geleden is vertrokken of wanneer er mogelijk nog sprake is van een heterdaadsituatie.

Schaamte helpt vooral de oplichter

Veel slachtoffers vinden het moeilijk om te vertellen dat ze zijn opgelicht. Ze vragen zich achteraf af waarom ze het verhaal geloofden.

Maar de politie roept slachtoffers juist op om aangifte te doen, ook wanneer het bij een poging is gebleven.

Elke melding kan informatie opleveren waarmee andere zaken worden gekoppeld of verdachten worden opgespoord.

De truc is bovendien bewust ontworpen om betrouwbaar over te komen. De criminelen gebruiken angst, tijdsdruk, autoriteit en persoonlijke gegevens om iemand te overtuigen.

Kinderen en kleinkinderen kunnen veel verschil maken

Heb je oudere ouders, grootouders, buren of kennissen? Bespreek deze fraude dan eens voordat er iets gebeurt.

Een ingewikkelde uitleg over spoofing, datalekken en cybercriminaliteit is niet eens noodzakelijk.

Drie afspraken zijn vaak al heel waardevol:

  • Politie en bank halen geen geld, sieraden, bankpassen of pincodes op.
  • Bij twijfel eerst ophangen en zelf controleren.
  • Komt iemand naar de woning of staat iemand verdacht voor de deur? Bel 112.

Zet eventueel belangrijke telefoonnummers op papier en leg ze bij de vaste telefoon of op een vaste plek in huis.

Maak een familie-afspraak

Een eenvoudige familie-afspraak kan enorm helpen:

Bij onverwachte telefoontjes over geld, bankzaken, politie of waardevolle spullen doen we nooit meteen iets. Eerst bellen we iemand die we vertrouwen.

Dat kan een zoon, dochter, buur, vriend of ander familielid zijn.

Zo’n afspraak neemt ook de druk weg. Je hoeft zelf niet binnen enkele seconden te bepalen of het verhaal echt is.

Vijf zinnen die direct alarmbellen moeten laten rinkelen

Krijg je een telefoontje waarin één van deze boodschappen voorkomt? Wees dan bijzonder voorzichtig:

  • “Er zijn inbrekers aangehouden met uw adres op zak.”
  • “Wij moeten uw sieraden tijdelijk veiligstellen.”
  • “Er komt zo een collega bij u langs.”
  • “Geef uw bankpas en pincode mee aan onze medewerker.”
  • “Praat hier met niemand over vanwege het politieonderzoek.”

Vooral die laatste zin is belangrijk. Oplichters proberen soms te voorkomen dat je familie of buren om advies vraagt.

Een echte instantie heeft er geen belang bij om jou te verhinderen iets te controleren.

Een simpele regel is beter dan honderd trucs onthouden

Fraude verandert voortdurend. Vandaag belt een nepagent. Morgen is het een nepbankmedewerker, zorgmedewerker, monteur of medewerker van de overheid.

Daarom is het bijna onmogelijk om iedere afzonderlijke truc uit je hoofd te leren.

Je kunt beter één algemene regel gebruiken:

Komt een onverwachte beller met een dringend probleem én vraagt hij om geld, spullen, codes of toegang? Stop en controleer het verhaal zelf via een andere route.

Dat werkt bij nepagenten, maar ook bij phishing, bankhelpdeskfraude en andere babbeltrucs.

Lees daarom ook Nieuwe phishingtruc: ‘kopieer-en-plak’-URL maakt nepbericht extra geloofwaardig. Ook daar proberen criminelen een bekende veiligheidsregel te omzeilen door hun truc nét geloofwaardiger te maken.

Kort samengevat: zo herken je een nepagent

  • De politie vraagt niet hoeveel geld of sieraden je thuis hebt.
  • De politie komt geen waardevolle spullen “veiligstellen”.
  • De politie vraagt niet om je bankpas en pincode mee te geven.
  • Een naam, telefoonnummer of persoonlijke informatie bewijst niet dat de beller echt is.
  • Een code die telefonisch en aan de deur wordt herhaald, bewijst niets.
  • Ook een uniform of legitimatiepasje kan worden nagebootst.
  • Bij twijfel beëindig je het gesprek en neem je zelf contact op met de politie.
  • Is er iemand onderweg, staat iemand voor de deur of is diegene net vertrokken? Bel 112.

Tot slot

Nepagenten maken gebruik van iets dat normaal juist waardevol is: ons vertrouwen in de politie. Ze creëren angst, presenteren zichzelf vervolgens als de oplossing en proberen je onder tijdsdruk geld of waardevolle spullen te laten afgeven.

Onthoud daarom vooral dit:

De politie komt niet bij je thuis om geld, sieraden, bankpassen of pincodes op te halen.

Krijg je zo’n telefoontje? Hang op en controleer het zelf. Staat er iemand voor de deur of is er al iemand onderweg om spullen op te halen, bel dan 112.

En ken je iemand die mogelijk kwetsbaar is voor deze truc? Deel de waarschuwing. Eén gesprek vooraf kan voorkomen dat iemand onder grote druk een beslissing neemt waar criminelen op rekenen.

Lees ook op JeWiltWat.nl

Bronnen